ျကည္နူးျကေစခ်င္
ဒီေခါင္းစဥ္ကေလးကို..ဖတ္မိလိုက္ တာနဲ႕..ေစတနာ ဆိုတာေလးကိုလဲခံစားမိလိုက္မယ္လိ ု႕
က်မ ယံုျကည္ပါတယ္။က်မနဲ႕အတူအားလံုးေ သာေနျပည္ေတာ္မွာရွိေနတဲ႕သူေတြ. မေန႕ညက
အလြန္ျကည္နူးခဲ႔ပါတယ္။ျကည္နူးျ ခင္း
ေတြထဲမွာ ဓမၼကိုနာျကားလိုက္ရတဲ႕ျကည္နူးျ ခင္းကို ဘယ္အရာကမွလိုက္မမွီနိုင္ဘူးဆို တာရယ္၊သံသရာထိသယ္ယူလာမဲ႕အေျကာင္ းတရားေတြဆိုတာရယ္
ခံစားနားလိုက္ျပီးတဲ႕ေနာက္ဒီေ န႕ဓမၼနဲ႕ပတ္သက္တာေလးကိုတင္မယ္လိ ု႕စိတ္ပိုင္းျဖတ္ခဲ႔ပါတယ္။ဒီခံ စားမူ႕ကို
ျဖစ္ေပၚလာရတာကတရားနာျပီးျပန္လာ ခ်ိန္ကဘဲစတင္လိုက္ျခင္းပါဘဲရွင္ ..။
မေန႔႔စျပီး( 16-1-3013 ) မွ ( 18-1-2013 )ထိေနျပည္ေတာ္မွာ ဓမၼပူဇာသဘင္ဆင္ယင္က်င္းပပါတယ္.။ ဆရာေတာ္ကုမာရဘိ၀ံသ၊၄၄ဘဲြ႕ရဆရာေ တာ္၊ပါေမာကၡခ်ဴပ္ေဒါက္တာနနၵမာလာ (၃)ပါးျဖစ္ပါတယ္။ကိုင္းဘဳရားေရွ ႕မွာရွိတဲ႕ေဘာလံုးကြင္းတစ္ခုလံု းကိုflexbenner
ခင္းျပီးတရားေဟာစင္ျမင္႕ကိုလဲ သပ္ရပ္က်နစြာစံနစ္တက်ေဆာင္ရြက္ ပါတယ္..။သက္ျကီးသူေတြအတြက္တရား နာရန္အထူးစဥ္
ျပီးဆီးေဆးေသာက္သူမ်ားရွိရင္ေတာ င္အဆင္ေျပရန္အတြက္ပါေဆာင္ရြက္ပါ တယ္။ပင္ဆင္တဲ႕အခန္းအနား၊က်န္မာေ ရးအေရးေပၚေဆာင္ရြက္ရန္ကအစ.စည္ ပင္နဲ႕ညွိနွိဴင္းေဆာင္ရြက္ပါတယ္ ။ဌာနဆိုင္ရာအားလံုးစုေပါင္းထမ္း ရြက္ေဆာင္ရြက္ျကပါတယ္။ဒီေနရာမွာ က်မရဲ႔
ေဖေဖေျပာေနက်စကားျဖစ္တဲ႕(သမီးေ ရ..Unity is strength စည္းလံုးျခင္းသည္ခြန္အားေနာ္)
ဆိုစကားကိုသတိရလိုက္ပါတယ္။ေနျ ပည္ေတာ္မွာ ရာသီဥတုက ဒီရက္အတြင္း အလြန္ေအးေနတာပါ.။ဓမၼသဘင္စမဲ႕အခ် ိန္က
အေအးလြန္ကဲခ်ိန္ဘဲျဖစ္ပါတယ္..။ ဒါေပမဲ႕ ပရိသတ္က အံ႕အားသင္႕စရာေကာင္းေလာက္ေအာင္
မ်ားျပီး အေအးကလဲ က်န္ခဲ႔တဲ႕ည ေတြေလာက္မေအးဘဲ ေနထိုင္သင္႕တင္႕မ်ွတေနပါတယ္။ရာ သီဥတုက
fair ျဖစ္ေနတာေပါ႔..။တရားပြဲက ည ( ၁၀း၀၀ )မွာျပီးပါတယ္..။အားလံုးျပန္သြာ းျကေပမဲ႕က်မ
မျပန္ပါဘူး။ဆရာေတာ္မွားျကြရာလမ္ း မင္းလမ္းမထိပ္ကေနျပီး တရားေဟာစင္ျမင္႕အပါအ၀င္၊တရားနာေ နတဲ႕ေနရာအပါအ၀င္.အားလံုးကိုျဖန္ ႕ျပီးျကည္႕ေနခဲ႔ပါတယ္..။ဗုဒၶဘု ရားရွင္သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိစဥ္ ကတရားေဟာရင္
..ဒီလိုဘဲေနမွာဘဲလို႕ေတြးမိေနတာ ပါ။ဆရာေတာ္မ်ားေဟာျကားခဲ႔တရားေ တြကိုတစ္ခုခ်င္းေနာက္ရက္မ်ားမွာ တင္ပါမယ္။
ဓမၼနဲ႕ပတ္သက္ျပီးတင္ခ်င္လာေတာ႕ အင္တာနက္မွာျကည္႔ပါတယ္။ဒါေျကာင္ ႕
ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ [Archive] - ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာဖုိရမ္
www.myanmarengineer.org/ forums/...php/t-2896.html
- CachedShare ကို ေတြ႕ျပီးဖတ္ျကည္႕တဲ႕အခါ တနည္းအားျဖင္႕ျကည္ညိုျပီးခ်ိန္ မွာ အဆိုပါ
ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ [Archive] - ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာဖုိရမ္
www.myanmarengineer.org/ forums/...php/t-2896.html
ကိုအထူး ေက်းဇူးတင္ရွိပါေျကာင္း၊ဒီေနရာ ကေနျပီးဂါ၀ရျပုပါေျကာင္းနဲ႕ မွ်ေ၀ခံစားခြင္႔ျပုပါလို႕ေျပာျ ကားလိုပါတယ္ရွင္..။
ဒီေခါင္းစဥ္ကေလးကို..ဖတ္မိလိုက္
ေတြထဲမွာ ဓမၼကိုနာျကားလိုက္ရတဲ႕ျကည္နူးျ
မေန႔႔စျပီး( 16-1-3013 ) မွ ( 18-1-2013 )ထိေနျပည္ေတာ္မွာ ဓမၼပူဇာသဘင္ဆင္ယင္က်င္းပပါတယ္.။
ျပီးဆီးေဆးေသာက္သူမ်ားရွိရင္ေတာ
ေဖေဖေျပာေနက်စကားျဖစ္တဲ႕(သမီးေ
ဆိုစကားကိုသတိရလိုက္ပါတယ္။ေနျ
အေအးလြန္ကဲခ်ိန္ဘဲျဖစ္ပါတယ္..။
ဓမၼနဲ႕ပတ္သက္ျပီးတင္ခ်င္လာေတာ႕ အင္တာနက္မွာျကည္႔ပါတယ္။ဒါေျကာင္
ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ [Archive] - ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာဖုိရမ္
www.myanmarengineer.org/
www.myanmarengineer.org/
ပထမ ဦးစြာ..
ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ ( ၿပိဳင္ပြဲ၀င္ ပထမဆုရ )
ေရစႀကိဳ အ႐ွင္ဧသိက .အားတပည္႔ေတာ္မသည္ထိျခင္းငါးပါး ျဖင္႔လက္စံုဦးတင္ရွိခိုးကန္ေတာ ႔အပ္ပါသည္ဘဳရား..။
ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ ( ၿပိဳင္ပြဲ၀င္ ပထမဆုရ )
ေရစႀကိဳ အ႐ွင္ဧသိက .အားတပည္႔ေတာ္မသည္ထိျခင္းငါးပါး
ဆက္လက္ျပီးမွ်ေ၀ေပးခ်င္တာက ..
ေထရ၀ါဒ ပိဋကတ္ေတာ္
ေထရ၀ါဒဟူသည္
ေထရ၀ါဒ၏ အဓိပၸာယ္ကုိ ဗုဒၶေဒသနာေတာ္ေ၀ါဟာရအဘိဓာန္က်မ္ း စာမ်က္ႏွာ ၂၇၄-၌-
"မေထရ္ အဆက္ဆက္တုိ႔ မေပ်ာက္မပ်က္ရေအာင္ ေဆာင္ထားအပ္ေသာ ထိန္းသိမ္းအပ္ေသာ ဘုရားစကားေတာ္
အယူစကားစဥ္"
အရွင္မဟာကႆပ အစရွိေသာ မေထရ္ အဆက္ဆက္တုိ႔ မူရင္းမပ်က္ သံဂါယနာတင္လ်က္ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ထားအပ္ေသာ ဘုရားစကားပါဠိေတာ္အတုိင္း က်င့္ၾကံေနထုိင္ေသာ အယူ၀ါဒကုိ ေထရ၀ါဒ ဟု ေခၚသည္။
ဟူ၍ ဖြင့္ျပထားသည္။
ေထရ၀ါဒရဟန္းေတာ္တုိ႔သည္ မိမိတုိ႔၏ ဓမၼေဒသနာမ်ားကုိ ပါဠိဘာသာျဖင့္ ႏႈတ္ဆင့္ကမ္း၍လည္းေကာင္း၊ စာမွတ္တမ္းျဖင့္လည္းေကာင္း ထိန္းသိမ္းလာခဲ့ၾက၏။ ထုိေဒသနာ အရပ္ရပ္တုိ႔ကုိစုေပါင္း၍ ပိဋကတ္ေတာ္ ဟု ေခၚဆုိၾကသည္။
ပိဋက၏ အဓိပၸာယ္မွာ ျခင္းေတာင္း ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ လူတုိ႔သည္ သယ္ယူစရာ ပစၥည္းမ်ားကုိ ျခင္းေတာင္းတုိ႔ျဖင့္ သယ္ယူၾက၏။ ထုိ႔အတူ ဗုဒၶတရားေတာ္တု္ိ႔ကုိလည္း ဗုဒၶဘုရားရွင္ လက္ထက္ေတာ္မွစ၍ ေခတ္အဆက္ဆက္ မေထရ္ျမတ္တုိ႔က လက္ဆင့္ကမ္း၍ သယ္ယူခဲ့ၾက သျဖင့္ ျခင္းေတာင္းႏွင့္ တင္စားကာ ပိဋကဟူ၍ ေခၚဆုိလာခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
ေထရ၀ါဒ ပိဋကတ္ေတာ္
ေထရ၀ါဒဟူသည္
ေထရ၀ါဒ၏ အဓိပၸာယ္ကုိ ဗုဒၶေဒသနာေတာ္ေ၀ါဟာရအဘိဓာန္က်မ္
အရွင္မဟာကႆပ အစရွိေသာ မေထရ္ အဆက္ဆက္တုိ႔ မူရင္းမပ်က္ သံဂါယနာတင္လ်က္ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ထားအပ္ေသာ ဘုရားစကားပါဠိေတာ္အတုိင္း က်င့္ၾကံေနထုိင္ေသာ အယူ၀ါဒကုိ ေထရ၀ါဒ ဟု ေခၚသည္။
ဟူ၍ ဖြင့္ျပထားသည္။
ေထရ၀ါဒရဟန္းေတာ္တုိ႔သည္ မိမိတုိ႔၏ ဓမၼေဒသနာမ်ားကုိ ပါဠိဘာသာျဖင့္ ႏႈတ္ဆင့္ကမ္း၍လည္းေကာင္း၊ စာမွတ္တမ္းျဖင့္လည္းေကာင္း ထိန္းသိမ္းလာခဲ့ၾက၏။ ထုိေဒသနာ အရပ္ရပ္တုိ႔ကုိစုေပါင္း၍ ပိဋကတ္ေတာ္ ဟု ေခၚဆုိၾကသည္။
ပိဋက၏ အဓိပၸာယ္မွာ ျခင္းေတာင္း ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ လူတုိ႔သည္ သယ္ယူစရာ ပစၥည္းမ်ားကုိ ျခင္းေတာင္းတုိ႔ျဖင့္ သယ္ယူၾက၏။ ထုိ႔အတူ ဗုဒၶတရားေတာ္တု္ိ႔ကုိလည္း ဗုဒၶဘုရားရွင္ လက္ထက္ေတာ္မွစ၍ ေခတ္အဆက္ဆက္ မေထရ္ျမတ္တုိ႔က လက္ဆင့္ကမ္း၍ သယ္ယူခဲ့ၾက သျဖင့္ ျခင္းေတာင္းႏွင့္ တင္စားကာ ပိဋကဟူ၍ ေခၚဆုိလာခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ ေထရ၀ါဒျဖစ္စဥ္
ဗုဒၶဘုရား႐ွင္ ပရိနိဗၺာန္ျပဳၿပီးေနာက္ သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၃၅ ခုႏွစ္၌ အေသာကမင္းတရားသည္ ၉တိုင္းေဒသ
၉ ဌာနသို႔ သာသနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္႐ြက္ရန္ ရဟန္းေတာ္မ်ားကို ေစလြတ္သည္။ ဤဌာနမ်ားတြင္
သီရိလကၤာ ေခၚ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံလည္းပါ၀င္သည္။သီ ဟိုဠ္ႏိုင္ငံ၌ တာ၀န္က်ေသာ မေထရ္မ်ားမွာ
သားေတာ္အ႐ွင္မဟိႏၵႏွင္႔ ေနာက္ပါ သံဃာေတာ္ ၅ပါးျဖစ္သည္။ အ႐ွင္မဟိႏၵမေထရ္ႏွင္႔ အဖြဲ႔သည္
၂၃၆ ခု၊ နယုန္လျပည္႔ေန႔တြင္ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္႐ွိသည္။ ထို႔ေနာက္ သမီးေတာ္ သံဃမိတၱာေထရီကိုလည္း
သီရိလကၤာသူ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအား ဘိကၡဳ ( ရဟန္းမ)ျပဳလုပ္ေပးရန္အတြက္ ေစလြတ္ခဲ႔ျပန္သည္။
သံဃာမိတၱာေထရီမယ္သည္ ဗုဒၶဂါယာ႐ွိ မဟာေဗာဓိပင္မွ ေတာင္ကိုင္းကိုပြားယူကာ သီဟိုဠ္သို႔ ပင္႔ေဆာင္ခဲ႔သည္။ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ အႏုရာဓၿမိဳ႕၌ စိုက္ပ်ဳိးထားရာ ယခုတိုင္ မ်ဳိးဆက္မျပတ္႐ွိေနေလသည္။ အ႐ွင္မဟိႏၵတို႔ ေရာက္သြားခ်ိန္တြင္ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ၌ ေဒ၀ါနံပိယတိႆမင္း အုပ္စိုးေနခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ထိုမင္းသည္ အဘိသိက္ခံ၍ တစ္လမွ်သာ႐ွိေသးသည္။
ပိယတိႆမင္းသည္ မင္းျဖစ္၍ တစ္လေျမာက္ေသာ နယုန္လျပည္႔ေန႔တြင္ မိႆကေတာင္သို႔ ေတာကစားထြက္လာသည္။ ထိုေတာင္ေပၚ ၌ပင္ အ႐ွင္မဟိႏၵမေထႏွင္႔ ေတြ႔ဆုံဖူးၾကဳံရသည္။ အ႐ွင္မဟိႏၵမေထက ေဒ၀ါနံပိယတိႆမင္းအား စူဠဟတိၳ ပေဒါပမသုတ္ကို ေဟာၾကားသည္။ ေဒသနာေတာ္အဆုံးတြင္ ေနာက္လိုက္အေခြ်အရံ ၄၀၀၀၀ ( ေလးေသာင္း )ႏွင္႔တကြ သရဏဂံုတည္ၾကၿပီး ဗုဒၶဘာသာ၀င္ျဖစ္ၾကကုန္၏။
အ႐ွင္မဟိႏၵမေထရ္ႏွင္႔အဖြဲ႔သည္ ၀ါဆိုလျပည္႔ေန႔တြင္ ဥပုသ္အိမ္ သိမ္ကိုသမုတ္ၾကၿပီး အရိ႒အမတ္ႏွင္႔ ၅၅ ေယာက္တို႔ကို ရဟန္းခံေပးသည္။ ထိုႏွစ္တြင္ မိႆကေတာင္၌ပင္ ၀ါကပ္၍ သာသနာျပဳေတာ္မူၾကသည္။
ေဒ၀ါနံပိရတိႆမင္းသည္ မေထရ္မ်ား သီတင္းသုံးရန္အတြက္ မဟာ၀ိဟာရေက်ာင္းတိုက္ကို ေဆာက္လုပ္လူဒန္းသည္။ ထို႔ျပင္ ေစတီ၊ ပုထိုး၊ ေဗာဓိ၊ သိမ္၊ အရာမ္မ်ားကိုလည္း တည္ထားေဆာက္လုပ္ေလသည္။
ေနာက္မင္းမ်ားလက္ထက္တြင္လည္း ဗုဒၶသာသနာကို ဆက္လက္အားေပးခဲ႔ၾကသည္။ ထိုမင္းမ်ားထဲတြင္ ဗုဒၶဘာသာကို အထူးအားေပးေသာ မင္းမ်ားလည္းေပၚ ထြက္ခဲ႔သည္။
ဒု႒ဂါမဏိမင္းသည္ ေလာဟပါသာဒေခၚ ေက်ာင္းတိုက္ႀကီးကိုတည္ေထာင္သည္ ။ အႏုရာဓၿမိဳ႕ေတာ္၌
မဟာေစတီႀကီးကိုလည္းတည္ေထာင္သည္။ ထိုေစတီႀကီးသည္ သီရိလကၤာ၌ ယခုတိုင္ ထင္႐ွားေသာ ေစတီႀကီးျဖစ္သည္။
သီဟိုဠ္သံဃာတို႔၏ ထူးျခားေသာေဆာင္႐ြက္ခ်က္မွာ ဗုဒၶေဒသနာတို႔ကို သံဂါယနာပြဲက်င္းပ၍ ေပလြာ႐ြက္ျဖင္႔
အကၡရာတင္ႏိုင္ျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။
သီဟိုဠ္ သံဃာဂိုဏ္းမ်ား
သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ၌လည္း ေထရ၀ါဒသာသနာေရးဆိုင္ရာ ဂိုဏ္းကြဲမ်ားေပၚ ထြက္ခဲ႔ပါသည္။ ဤသို႔ကြဲျပားလာခဲ႔သည္မွာ ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေသာမင္းတို႔က အားေပးခဲ႔ေသာေၾကာင္႔လည္းျဖစ္သည္ ။
သံဃာမိတၱာေထရီမယ္သည္ ဗုဒၶဂါယာ႐ွိ မဟာေဗာဓိပင္မွ ေတာင္ကိုင္းကိုပြားယူကာ သီဟိုဠ္သို႔ ပင္႔ေဆာင္ခဲ႔သည္။ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ အႏုရာဓၿမိဳ႕၌ စိုက္ပ်ဳိးထားရာ ယခုတိုင္ မ်ဳိးဆက္မျပတ္႐ွိေနေလသည္။ အ႐ွင္မဟိႏၵတို႔ ေရာက္သြားခ်ိန္တြင္ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ၌ ေဒ၀ါနံပိယတိႆမင္း အုပ္စိုးေနခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ထိုမင္းသည္ အဘိသိက္ခံ၍ တစ္လမွ်သာ႐ွိေသးသည္။
ပိယတိႆမင္းသည္ မင္းျဖစ္၍ တစ္လေျမာက္ေသာ နယုန္လျပည္႔ေန႔တြင္ မိႆကေတာင္သို႔ ေတာကစားထြက္လာသည္။ ထိုေတာင္ေပၚ ၌ပင္ အ႐ွင္မဟိႏၵမေထႏွင္႔ ေတြ႔ဆုံဖူးၾကဳံရသည္။ အ႐ွင္မဟိႏၵမေထက ေဒ၀ါနံပိယတိႆမင္းအား စူဠဟတိၳ ပေဒါပမသုတ္ကို ေဟာၾကားသည္။ ေဒသနာေတာ္အဆုံးတြင္ ေနာက္လိုက္အေခြ်အရံ ၄၀၀၀၀ ( ေလးေသာင္း )ႏွင္႔တကြ သရဏဂံုတည္ၾကၿပီး ဗုဒၶဘာသာ၀င္ျဖစ္ၾကကုန္၏။
အ႐ွင္မဟိႏၵမေထရ္ႏွင္႔အဖြဲ႔သည္ ၀ါဆိုလျပည္႔ေန႔တြင္ ဥပုသ္အိမ္ သိမ္ကိုသမုတ္ၾကၿပီး အရိ႒အမတ္ႏွင္႔ ၅၅ ေယာက္တို႔ကို ရဟန္းခံေပးသည္။ ထိုႏွစ္တြင္ မိႆကေတာင္၌ပင္ ၀ါကပ္၍ သာသနာျပဳေတာ္မူၾကသည္။
ေဒ၀ါနံပိရတိႆမင္းသည္ မေထရ္မ်ား သီတင္းသုံးရန္အတြက္ မဟာ၀ိဟာရေက်ာင္းတိုက္ကို ေဆာက္လုပ္လူဒန္းသည္။ ထို႔ျပင္ ေစတီ၊ ပုထိုး၊ ေဗာဓိ၊ သိမ္၊ အရာမ္မ်ားကိုလည္း တည္ထားေဆာက္လုပ္ေလသည္။
ေနာက္မင္းမ်ားလက္ထက္တြင္လည္း ဗုဒၶသာသနာကို ဆက္လက္အားေပးခဲ႔ၾကသည္။ ထိုမင္းမ်ားထဲတြင္ ဗုဒၶဘာသာကို အထူးအားေပးေသာ မင္းမ်ားလည္းေပၚ ထြက္ခဲ႔သည္။
ဒု႒ဂါမဏိမင္းသည္ ေလာဟပါသာဒေခၚ ေက်ာင္းတိုက္ႀကီးကိုတည္ေထာင္သည္
သီဟိုဠ္ သံဃာဂိုဏ္းမ်ား
သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ၌လည္း ေထရ၀ါဒသာသနာေရးဆိုင္ရာ ဂိုဏ္းကြဲမ်ားေပၚ ထြက္ခဲ႔ပါသည္။ ဤသို႔ကြဲျပားလာခဲ႔သည္မွာ ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေသာမင္းတို႔က အားေပးခဲ႔ေသာေၾကာင္႔လည္းျဖစ္သည္
သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံတြင္
ေ႐ွးဦးေခတ္ကကြဲျပားေသာ ဂိုဏ္းႀကီး ၃ ဂိုဏ္း႐ွိ၏။ ယင္းတို႔မွာ.......
(၁) မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီဂိုဏ္း
(၂) အဘယဂိရိ၀ါသီဂိုဏ္း
(၃) ေဇတ၀န၀ါသီဂိုဏ္း တို႔ျဖစ္ေပသည္။
(၂) အဘယဂိရိ၀ါသီဂိုဏ္း
(၃) ေဇတ၀န၀ါသီဂိုဏ္း တို႔ျဖစ္ေပသည္။
မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီဂိုဏ္း။ ။ ဤဂိုဏ္းႀကီးမွာ
အ႐ွင္မဟိႏၵမေထရ္တို႔ေခတ္က တည္႐ွိလာေသာ ပင္မဂိုဏ္းျဖစ္သည္။ ေဒ၀ါနံပိရတိႆမင္း တည္ေထာင္ေပးေသာ
မဟာ၀ိဟာရေက်ာင္းတိုက္ႀကီး၌ မေထရ္မ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ ေစာင္႔ေ႐ွက္လာခဲ႔ေသာေၾကာင္႔ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီဂိုဏ္း
ဟု ေခၚတြင္လာျခင္းျဖစ္သည္။
အဘယဂိရိ၀ါသီဂိုဏ္း။ ။ ၀ဋဂါမဏိမင္းသည္ က်ည္းသားတို႔၏ ေဘးရန္ေၾကာင္႔ ထြက္ေျပး ပုန္းေ႐ွင္ေနရစဥ္ ရဟန္းေတာ္တို႔က ျပဳစုေထာက္ပံ႔ထားခဲ႔သည္။ ထိုမင္းသည္ ေနာက္ထပ္ တစ္ႀကိမ္မင္းျဖစ္လွ်င္ အဘယဂိရိေက်ာင္းတိုက္ႏွင္႔ အဘယဂိရိေစတီေတာ္ကိုတည္ထား၍ ေက်းဇူးျပဳခဲ႔ဖူးေသာ အ႐ွင္တိႆမေထရ္အား တင္လွဴသည္။
ထိုအ႐ွင္တိႆမေထရ္သည္ ကုလသံသ႒ ျဖစ္ေသာေၾကာင္႔ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီ ရဟန္းတို႔က ပဗၺာဇနိယကံ ျပဳၾကသည္။ ထိုအခါ အ႐ွင္တိႆ၏တျပည္႔ျဖစ္သူ မဟာဒ႒ိယတိႆရဟန္းက တားျမစ္သည္။ ထိုရဟန္းကိုလည္း မစင္ၾကယ္မႈကို အတုလိုက္သူဟု ဆိုကာ ၀ိုင္းပယ္မႈ ( ဥေကၡပနိယကံ ) ျပဳၾကျပန္သည္။ ထိုရဟန္းသည္ မိမိအား၀ိုင္းပယ္မႈကို မေက်နပ္ေသာေၾကာင္႔ သံဃာ ၅၀၀ တို႔ကိုခဲြယူ၍ မဟာ၀ိဟာရ၀ါဒီဂိုဏ္းမွ ထြက္သြား၏။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ အဘယဂိရိ၀ါသီဂိုဏ္းဟု ထင္႐ွားသြား၏။ ထိုဂိုဏ္းခြဲေသာႏွစ္မွာ သာသနာႏွစ္ ၄၅၄ ခုႏွစ္ တည္း။
ေဇတ၀န၀ါသီဂိုဏ္း။ ။ ထိုဂိုဏ္းသည္ မဟာေသနမင္း လက္ထက္တြင္ ေပၚ ေပါက္လာသည္။ မဟာေသနမင္းသည္ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီေက်ာင္းတိုက္ႀကီး အတြင္း၌ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းႀကီးကို တည္ေဆာက္သည္။ ထိုေက်ာင္းႀကီးသို႔ ဒကိၡဏဂိရိေက်ာင္းတိုက္မွ သံဃာမ်ားလာေရာက္ေနထိုင္ၾကသည္။ ထိုသံဃာမ်ားသည္ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီ ရဟန္းတို႔ႏွင္႔ ေပါင္းေဖာ္မႈမျပဳဘဲ သီးျခားဂိုဏ္းတစ္ခုကိုတည္ေထာင္ ၾကသည္။ ေဇတ၀န၀ါသီဂိုဏ္းဟု ေခၚ ၾကသည္။
ေဇတ၀န၀ါသီတို႔သည္ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီဂိုဏ္း ပ်က္စီးေစရန္ မဟာေသနမင္းႏွင္႔တိုင္ပင္၍ မဟာ၀ိဟာရေက်ာင္းတိုက္ႀကီးကို ဖ်က္ဆီးၾကသည္။ ဒု႒ဂါမဏိမင္းႀကီး ေဆာက္လုပ္ခဲ႔ေသာ ေလာဟပါသာဒျပာသာဒ္ေက်ာင္းႀကီးကို ဖ်က္ဆီးၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ မဟာ၀ိဟာရေက်ာင္းတိုက္ႀကီးမွာ ၉ႏွစ္မွ် သံဃာဆိတ္သုဥ္း ေနရေလသည္။
ေဖာ္ျပပါ ဂိုဏ္းႀကီး ၃ ဂိုဏ္းတို႔မွာ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ၌ ႏွစ္ေပါင္း အေတာ္ၾကာမွ် တည္တံ႔ေနခဲ႔သည္။ သီရိသခၤေဗာဓိ ပရကၠမဗာဟုမင္း နန္းတက္ေသာအခါတြင္ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီ သံဃာတို႔အား သန္႔စင္ေသာဂိုဏ္း သံဃာဟူ၍ အသိအမွတ္ျပဳသည္။ က်န္ ၂ ဂိုဏ္းမွ သံဃာတို႔ကို အက်င္႔မဲ႔ေသာ ဒုႆီလမ်ားျဖစ္သည္ဟုဆိုကာ လူထြက္ေစသည္။
ထိုအခ်ိန္မွစ၍ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီဂိုဏ္းသာ က်န္႐ွိေတာ႔သည္။
ယခုေခတ္ဂိုဏ္းမ်ား
ယခုအခ်ိန္တြင္ သီရိလကၤာႏိုင္ငံ၌ ေ႐ွးဦးဂိုဏ္းႀကီး ၃ ဂိုဏ္းစလုံး ကြယ္ေပ်ာက္ခဲ႔ၿပီး။ ထိုႏိုင္ငံ၌ တိုင္းတစ္ပါးသားမ်ား ၀င္ေရာက္စိုးမိုးေသာေၾကာင္႔ လည္းေကာင္း သဘာ၀ေဘး အႏၱရယ္မ်ားေၾကာင္႔ လည္းေကာင္း ေထရ၀ါဒသာသနာ အားနည္းေမွးေပ်ာ႔ခဲ႔ရသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ ေနာက္ပိုင္းေခတ္မ်ားတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင္႔ထိုင္းႏွိင္ ငံတို႔မွ အကူအညီျဖင္႔ သာသနာေတာ္ ျပန္လည္အားဆက္ခဲ႔ရေပသည္။
ယခုအခ်ိန္တြင္ သီရိလကၤာႏိုင္ငံ၌ ေအာက္ပါဂိုဏ္းႀကီးမ်ား ထြန္းကားျပန္႔ပြားလ်က္႐ွိသည္။
သွ်ာမ္းဂိုဏ္း။ ။ သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၂၈၉ ခုႏွစ္ နန္းတက္ေသာ ကိတိၱသိရိ ရာဇသီဟမင္းလက္ထက္ ရဟန္းသံဃာမ်ားမ႐ွိေသာေၾကာင္႔ ယိုးဒယား ေခၚ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ ရဟန္းတို႔ကို ပင္႔ေဆာင္၍ သာသနာကိုျပဳစုခဲ႔ရ၏။ ထိုဂိုဏ္းကို သွ်ာမ္းဂိုဏ္း ( သွ်ာမနိကာယ )ဟုေခၚ သည္။
အမရပူရဂိုဏ္း။ ။ သာသနာႏွစ္ ၂၃၄၄ ခုႏွစ္တြင္ သီဟိုဠ္သာမေဏ ၆ ပါးႏွင္႔ ဥပါသကာတစ္ေယာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမရပူရၿမိဳ႔ေတာ္သို႔ ေရာက္႐ွိလာၿပီး ဆင္ႀကိဳးေ႐ႊဂူသိမ္၌ Óဏာဘိ၀ံသ ဓမၼေသနာပတိမေထရ္ကို ဥပဇၥ်ာယ္ျပဳ၍ ပဥၥင္းခံၾကသည္။ ထို႔ေနာက္လည္း သီဟိုဠ္ရဟန္းတို႔လာေရာက္ၿပီး သိကၡာသစ္တင္ယူၾကသည္။ ထိုရဟန္းတို႔၏ အဆက္အႏြယ္မ်ားသည္ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ၌ အမရပူရဂိုဏ္း ( အမရပူရနိကာယ ) ဟုထင္႐ွားသည္။
ရာမညဂိုဏ္း။ ။သာသနာႏွစ္ ၂၄၀၆ ခုႏွစ္တြင္ သီဟိုဠ္မွ အ႐ွင္ဓမၼာလကၤာရ၊ အ႐ွင္သုမနတိႆႏွင္႔ ရဟန္း ၁၇ ပါးတို႔သည္ ရာမညတိုင္း ပဲခူးၿမိဳ႕သို႔ ၾကြေရာက္လာၾကၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ သဒၶမၼဓရမဟာေထရ္ကို ဥပဇၥ်ာယ္ျပဳ၍ ကလ်ာဏီသိမ္ေတာ္၌ သိကၡာသစ္ တင္ယူၾကသည္။ ထိုဂိုဏ္းကို ရာမညဂိုဏ္း ( ရာမည နိကာယ ) ဟု ေခၚ သည္။
ထိုျပင္ ဒုတိယကမၻာစစ္ မတိုင္မီက သီဟိုဠ္သားတစ္ခ်ဳိ႕သည္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ မဟာ၀ိသုဒၶါ႐ုံတိုက္သို႔ လာေရာက္၍ ပညာသင္ခဲ႔ၾကဘူးသည္။ ထိုရဟန္းမ်ားထဲမွ ႐ွင္သိရိသဒၶမၼဆရာေတာ္သည္ သီဟိုဠ္ျပန္ေရာက္ေသာအခါ မဟာ၀ိသုဒၶါရာမေက်ာင္းတိုက္ကို တည္ေထာင္၍ သာသနာျပဳရာ ဆက္ပြားတပည္႔ သံဃာမ်ားထြန္ကားခဲ႔သည္။ သို႔ရာတြင္ ထိုဆရာေတာ္ ပ်ံလြန္သည္႔ေနာက္ တပည္႔ရဟန္းမ်ား၏ အားနည္းမႈေၾကာင္႔ သီရိလကၤာ ေ႐ႊက်င္ဂိုဏ္းမွာ ထင္႐ွာျခင္းမ႐ွိေတာ႔ေခ်။
အဘယဂိရိ၀ါသီဂိုဏ္း။ ။ ၀ဋဂါမဏိမင္းသည္ က်ည္းသားတို႔၏ ေဘးရန္ေၾကာင္႔ ထြက္ေျပး ပုန္းေ႐ွင္ေနရစဥ္ ရဟန္းေတာ္တို႔က ျပဳစုေထာက္ပံ႔ထားခဲ႔သည္။ ထိုမင္းသည္ ေနာက္ထပ္ တစ္ႀကိမ္မင္းျဖစ္လွ်င္ အဘယဂိရိေက်ာင္းတိုက္ႏွင္႔ အဘယဂိရိေစတီေတာ္ကိုတည္ထား၍ ေက်းဇူးျပဳခဲ႔ဖူးေသာ အ႐ွင္တိႆမေထရ္အား တင္လွဴသည္။
ထိုအ႐ွင္တိႆမေထရ္သည္ ကုလသံသ႒ ျဖစ္ေသာေၾကာင္႔ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီ ရဟန္းတို႔က ပဗၺာဇနိယကံ ျပဳၾကသည္။ ထိုအခါ အ႐ွင္တိႆ၏တျပည္႔ျဖစ္သူ မဟာဒ႒ိယတိႆရဟန္းက တားျမစ္သည္။ ထိုရဟန္းကိုလည္း မစင္ၾကယ္မႈကို အတုလိုက္သူဟု ဆိုကာ ၀ိုင္းပယ္မႈ ( ဥေကၡပနိယကံ ) ျပဳၾကျပန္သည္။ ထိုရဟန္းသည္ မိမိအား၀ိုင္းပယ္မႈကို မေက်နပ္ေသာေၾကာင္႔ သံဃာ ၅၀၀ တို႔ကိုခဲြယူ၍ မဟာ၀ိဟာရ၀ါဒီဂိုဏ္းမွ ထြက္သြား၏။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ အဘယဂိရိ၀ါသီဂိုဏ္းဟု ထင္႐ွားသြား၏။ ထိုဂိုဏ္းခြဲေသာႏွစ္မွာ သာသနာႏွစ္ ၄၅၄ ခုႏွစ္ တည္း။
ေဇတ၀န၀ါသီဂိုဏ္း။ ။ ထိုဂိုဏ္းသည္ မဟာေသနမင္း လက္ထက္တြင္ ေပၚ ေပါက္လာသည္။ မဟာေသနမင္းသည္ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီေက်ာင္းတိုက္ႀကီး အတြင္း၌ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းႀကီးကို တည္ေဆာက္သည္။ ထိုေက်ာင္းႀကီးသို႔ ဒကိၡဏဂိရိေက်ာင္းတိုက္မွ သံဃာမ်ားလာေရာက္ေနထိုင္ၾကသည္။ ထိုသံဃာမ်ားသည္ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီ ရဟန္းတို႔ႏွင္႔ ေပါင္းေဖာ္မႈမျပဳဘဲ သီးျခားဂိုဏ္းတစ္ခုကိုတည္ေထာင္
ေဇတ၀န၀ါသီတို႔သည္ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီဂိုဏ္း ပ်က္စီးေစရန္ မဟာေသနမင္းႏွင္႔တိုင္ပင္၍ မဟာ၀ိဟာရေက်ာင္းတိုက္ႀကီးကို ဖ်က္ဆီးၾကသည္။ ဒု႒ဂါမဏိမင္းႀကီး ေဆာက္လုပ္ခဲ႔ေသာ ေလာဟပါသာဒျပာသာဒ္ေက်ာင္းႀကီးကို ဖ်က္ဆီးၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ မဟာ၀ိဟာရေက်ာင္းတိုက္ႀကီးမွာ ၉ႏွစ္မွ် သံဃာဆိတ္သုဥ္း ေနရေလသည္။
ေဖာ္ျပပါ ဂိုဏ္းႀကီး ၃ ဂိုဏ္းတို႔မွာ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ၌ ႏွစ္ေပါင္း အေတာ္ၾကာမွ် တည္တံ႔ေနခဲ႔သည္။ သီရိသခၤေဗာဓိ ပရကၠမဗာဟုမင္း နန္းတက္ေသာအခါတြင္ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီ သံဃာတို႔အား သန္႔စင္ေသာဂိုဏ္း သံဃာဟူ၍ အသိအမွတ္ျပဳသည္။ က်န္ ၂ ဂိုဏ္းမွ သံဃာတို႔ကို အက်င္႔မဲ႔ေသာ ဒုႆီလမ်ားျဖစ္သည္ဟုဆိုကာ လူထြက္ေစသည္။
ထိုအခ်ိန္မွစ၍ မဟာ၀ိဟာရ၀ါသီဂိုဏ္းသာ က်န္႐ွိေတာ႔သည္။
ယခုေခတ္ဂိုဏ္းမ်ား
ယခုအခ်ိန္တြင္ သီရိလကၤာႏိုင္ငံ၌ ေ႐ွးဦးဂိုဏ္းႀကီး ၃ ဂိုဏ္းစလုံး ကြယ္ေပ်ာက္ခဲ႔ၿပီး။ ထိုႏိုင္ငံ၌ တိုင္းတစ္ပါးသားမ်ား ၀င္ေရာက္စိုးမိုးေသာေၾကာင္႔ လည္းေကာင္း သဘာ၀ေဘး အႏၱရယ္မ်ားေၾကာင္႔ လည္းေကာင္း ေထရ၀ါဒသာသနာ အားနည္းေမွးေပ်ာ႔ခဲ႔ရသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ ေနာက္ပိုင္းေခတ္မ်ားတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင္႔ထိုင္းႏွိင္
ယခုအခ်ိန္တြင္ သီရိလကၤာႏိုင္ငံ၌ ေအာက္ပါဂိုဏ္းႀကီးမ်ား ထြန္းကားျပန္႔ပြားလ်က္႐ွိသည္။
သွ်ာမ္းဂိုဏ္း။ ။ သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၂၈၉ ခုႏွစ္ နန္းတက္ေသာ ကိတိၱသိရိ ရာဇသီဟမင္းလက္ထက္ ရဟန္းသံဃာမ်ားမ႐ွိေသာေၾကာင္႔ ယိုးဒယား ေခၚ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ ရဟန္းတို႔ကို ပင္႔ေဆာင္၍ သာသနာကိုျပဳစုခဲ႔ရ၏။ ထိုဂိုဏ္းကို သွ်ာမ္းဂိုဏ္း ( သွ်ာမနိကာယ )ဟုေခၚ သည္။
အမရပူရဂိုဏ္း။ ။ သာသနာႏွစ္ ၂၃၄၄ ခုႏွစ္တြင္ သီဟိုဠ္သာမေဏ ၆ ပါးႏွင္႔ ဥပါသကာတစ္ေယာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမရပူရၿမိဳ႔ေတာ္သို႔ ေရာက္႐ွိလာၿပီး ဆင္ႀကိဳးေ႐ႊဂူသိမ္၌ Óဏာဘိ၀ံသ ဓမၼေသနာပတိမေထရ္ကို ဥပဇၥ်ာယ္ျပဳ၍ ပဥၥင္းခံၾကသည္။ ထို႔ေနာက္လည္း သီဟိုဠ္ရဟန္းတို႔လာေရာက္ၿပီး သိကၡာသစ္တင္ယူၾကသည္။ ထိုရဟန္းတို႔၏ အဆက္အႏြယ္မ်ားသည္ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ၌ အမရပူရဂိုဏ္း ( အမရပူရနိကာယ ) ဟုထင္႐ွားသည္။
ရာမညဂိုဏ္း။ ။သာသနာႏွစ္ ၂၄၀၆ ခုႏွစ္တြင္ သီဟိုဠ္မွ အ႐ွင္ဓမၼာလကၤာရ၊ အ႐ွင္သုမနတိႆႏွင္႔ ရဟန္း ၁၇ ပါးတို႔သည္ ရာမညတိုင္း ပဲခူးၿမိဳ႕သို႔ ၾကြေရာက္လာၾကၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ သဒၶမၼဓရမဟာေထရ္ကို ဥပဇၥ်ာယ္ျပဳ၍ ကလ်ာဏီသိမ္ေတာ္၌ သိကၡာသစ္ တင္ယူၾကသည္။ ထိုဂိုဏ္းကို ရာမညဂိုဏ္း ( ရာမည နိကာယ ) ဟု ေခၚ သည္။
ထိုျပင္ ဒုတိယကမၻာစစ္ မတိုင္မီက သီဟိုဠ္သားတစ္ခ်ဳိ႕သည္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ မဟာ၀ိသုဒၶါ႐ုံတိုက္သို႔ လာေရာက္၍ ပညာသင္ခဲ႔ၾကဘူးသည္။ ထိုရဟန္းမ်ားထဲမွ ႐ွင္သိရိသဒၶမၼဆရာေတာ္သည္ သီဟိုဠ္ျပန္ေရာက္ေသာအခါ မဟာ၀ိသုဒၶါရာမေက်ာင္းတိုက္ကို တည္ေထာင္၍ သာသနာျပဳရာ ဆက္ပြားတပည္႔ သံဃာမ်ားထြန္ကားခဲ႔သည္။ သို႔ရာတြင္ ထိုဆရာေတာ္ ပ်ံလြန္သည္႔ေနာက္ တပည္႔ရဟန္းမ်ား၏ အားနည္းမႈေၾကာင္႔ သီရိလကၤာ ေ႐ႊက်င္ဂိုဏ္းမွာ ထင္႐ွာျခင္းမ႐ွိေတာ႔ေခ်။
ထိုင္းႏိုင္ငံ ေထရ၀ါဒျဖစ္စဥ္
ထိုင္းႏိုင္ငံသည္ ေခတ္ဦးကာလက ထိုင္းလူမ်ဳိးမ်ားနယ္ေျမမဟုတ္ေ ပ။ မြန္လူမ်ဳိးတို႔
အေျခစိုက္ခဲ႔ေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္သည္။ မြန္လူမ်ဳိးတို႔သည္ ယခု ထိုင္းႏိုင္ငံ နယ္ေျမ၌ မြန္ျပည္ေထာင္
၂ ခုကို တည္ေထာင္ခဲ႔ၾကသည္။ ေတာင္ပိုင္းမြန္ႏိုင္ငံကို ဒြါရ၀တီဟုေခၚ သည္။ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ
ေလာ႔ပူရီ ( လ၀ပူရ ) ျဖစ္သည္။ ေလာ႔ပူရီၿမိဳ႕ကား ယခုတိုင္ ႐ွိေသးသည္။ ဗန္ေကာက္ၿမိဳ႕ေတာ္၏ေျမာက္ဘက္
မဲနမ္ျမစ္ကမ္းေပၚ၌ တည္႐ွိသည္။
ေျမာက္ပိုင္းႏိုင္ငံကို ဟရိဘုဥၨဟုေခၚ သည္။ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ လန္ဖုန္းျဖစ္သည္။ ထိုၿမိဳ႕မွာလည္း ဇင္းမယ္ၿမိဳ႕ေတာင္ယြန္း၌ ယခုတိုင္ ႐ွိေနပါေသးသည္။
ဒြါရ၀တီႏိုင္ငံသည္ ေအဒီ ၇၀၀ ခုတြင္ တန္ခိုးအႀကီးမားဆုံးေသာကာလျဖစ္ သည္။ ေအဒီ ၁၀
ရာစုေက်ာ္ေလာက္တြင္ ကေမၻာဒီးယားလူမ်ဳိးမ်ား လာေရာက္တိုက္ခိုက္ၾကေသာေၾကာင္႔ မြန္ႏိုင္ငံ
ပ်က္စီးခဲ႔ရသည္။ ယင္းခမာ ( ကေမၻာဒီးယား ) လူမ်ဳိးတို႔သည္ ထိုင္းႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္းအထိ
စိုးမိုးအုပ္ခ်ဳပ္ေနၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ ေလာ႔ပူရီမင္းသမီး ခ်ုာမေဒ၀ီသည္ အင္အားသစ္မ်ားစု႐ုံး၍
ဟရိပုဥၥယႏိုင္ငံကို ျပန္လည္ထူေထာင္ခဲ႔သည္။
ထိုအခ်ိန္တြင္ တ႐ုပ္ျပည္ အေနာက္ပိုင္းမွ ထိုင္းလူမ်ဳိးတို႔သည္ ေတာင္ဘက္သို႔ တျဖည္းျဖည္း ေ႐ႊ႕ဆင္းလာၾကသည္။ ထိုင္းလူမ်ဳိးတို႔သည္ ၁၁ ရာစုေလာက္တြင္ ကေမၻာဒီးယား ေခၚ ခမာတို႔ အုပ္ခ်ဳပ္ရာနယ္ေျမသို႔ ေရာက္႐ွိလာၾကသည္။ ခမာတို႔ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္၌ ခိုလႈံေနခဲ႔ၾကသည္။ ထိုစဥ္က ထိုင္းလူမ်ဳိးတို႔သည္ အုပ္စိုးသူ ခမာတို႔ ကိုးကြယ္ေသာ မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာႏွင္႔ ျဗာဟၼဏဘာသာတို႔ကိုပင္ ကိုးကြယ္ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ ထိုင္းလူမ်ဳိးတို႔အေပၚ ၌ မဟာယာနႏွင္႔ ျဗာဟၼဏတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား လႊမ္းမိုးခံခဲ႔ရသည္။
ယခုတိုင္ ထိုင္းတို႔၏ ဓေလ႔ထုံးစံမ်ားႏွင္႔ ပြဲလမ္းသဘင္အခမ္းအနားမ်ားတြင္ မဟာယာန ႏွင္႔ ဟိႏၵဴဘာသာယဥ္ေက်းမႈ အရိပ္အေငြ႕မ်ား ထင္ဟပ္ ထင္က်န္ေနဆဲ ျဖစ္ေပသည္။
ေျမာက္ပိုင္းႏိုင္ငံကို ဟရိဘုဥၨဟုေခၚ သည္။ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ လန္ဖုန္းျဖစ္သည္။ ထိုၿမိဳ႕မွာလည္း ဇင္းမယ္ၿမိဳ႕ေတာင္ယြန္း၌ ယခုတိုင္ ႐ွိေနပါေသးသည္။
ဒြါရ၀တီႏိုင္ငံသည္ ေအဒီ ၇၀၀ ခုတြင္ တန္ခိုးအႀကီးမားဆုံးေသာကာလျဖစ္
ထိုအခ်ိန္တြင္ တ႐ုပ္ျပည္ အေနာက္ပိုင္းမွ ထိုင္းလူမ်ဳိးတို႔သည္ ေတာင္ဘက္သို႔ တျဖည္းျဖည္း ေ႐ႊ႕ဆင္းလာၾကသည္။ ထိုင္းလူမ်ဳိးတို႔သည္ ၁၁ ရာစုေလာက္တြင္ ကေမၻာဒီးယား ေခၚ ခမာတို႔ အုပ္ခ်ဳပ္ရာနယ္ေျမသို႔ ေရာက္႐ွိလာၾကသည္။ ခမာတို႔ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္၌ ခိုလႈံေနခဲ႔ၾကသည္။ ထိုစဥ္က ထိုင္းလူမ်ဳိးတို႔သည္ အုပ္စိုးသူ ခမာတို႔ ကိုးကြယ္ေသာ မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာႏွင္႔ ျဗာဟၼဏဘာသာတို႔ကိုပင္ ကိုးကြယ္ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ ထိုင္းလူမ်ဳိးတို႔အေပၚ ၌ မဟာယာနႏွင္႔ ျဗာဟၼဏတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား လႊမ္းမိုးခံခဲ႔ရသည္။
ယခုတိုင္ ထိုင္းတို႔၏ ဓေလ႔ထုံးစံမ်ားႏွင္႔ ပြဲလမ္းသဘင္အခမ္းအနားမ်ားတြင္ မဟာယာန ႏွင္႔ ဟိႏၵဴဘာသာယဥ္ေက်းမႈ အရိပ္အေငြ႕မ်ား ထင္ဟပ္ ထင္က်န္ေနဆဲ ျဖစ္ေပသည္။
ထိုင္းႏိုင္ငံ တည္ေထာင္ျခင္း
ခရစ္ႏွစ္ ၁၃ ရာစု အလယ္ပိုင္းေလာက္ ေရာက္ေသာအခါ ထိုင္းလူမ်ဳိးတို႔သည္ အင္အားေကာင္းလာသျဖင္႔
ကေမၻာဒီးယားတို႔ကို တိုက္ထုပတ္လိုက္ၾကသည္။ ဟရိပုဥၥယႏိုင္ငံငယ္ကိုလည္း ဖ်က္ဆီး၍ သိမ္းပိုက္လိုက္ၾကသည္။
ထိုင္းလူမ်ဳိးတို႔သည္ ေျမာက္ပိုင္း၌ လန္နာ (Lanna) ႏိုင္ငံကိုလည္းေကာင္း၊ အလယ္ပိုင္း၌
ဆူခိုထိုင္း (Sukhothai ) ႏိုင္ငံကိုလည္းေကာင္း တည္ေထာင္လိုက္ၾကသည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍
ထိုင္းႏိုင္ငံဟု ထင္႐ွားေပၚ ေပါက္လာေလသည္။
ထိုင္းလူမ်ဳိးတို႔သည္ လန္နာႏွင္႔ဆူခိုထိုင္း ၂ ႏိုင္ငံကို တည္ေထာင္ၿပီးသည္႔ေနာက္တြင္မူ ထိုင္းဘုရင္တို႔သည္ သီရိလကၤာႏိုင္ငံသို႔ ရဟန္းေတာ္မ်ားကို ေစလြတ္၍ ပညာသင္ယူေစခဲသည္။ သီရိလကၤာမွ ပညာတတ္ဆရာေတာ္မ်ားကိုလည္း ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ပင္႔ေဆာင္၍ ေထရ၀ါဒသာသနာေတာ္ကို ျပဳစုေစခဲ႔ၾကသည္။
ဤသို႔ေဆာင္႐ြက္ခဲ႔ၾကသျဖင္႔ ကေမၻာဒီးယားလက္ေအာက္ခံဘ၀က ခံယူခဲ႔ေသာ မဟာယာနႏွင္႔ ျဗာဟၼဏအယူ၀ါဒမ်ားမွာ တျဖည္းျဖည္း ျမဳပ္တိမ္ေမွးမိွန္သြားရသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေထရ၀ါဒကလႊမ္းမိုးလာၿပီး ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာသည္သာလွ်င္ ႏိုင္ငံေတာ္ဘာသာအျဖစ္သို႔ ေရာက္႐ွိလာေလသည္။
ခရစ္ႏွစ္ ၁၉ ရာစုအလယ္ပိုင္းတြင္ အုပ္စိုးေသာ ေမာင္းကြတ္ (Mongkyt)ဘုရင္သည္ ဘုန္းႀကီးေသာ မင္းတစ္ပါးျဖစ္သည္။ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာကိုလည္း အလြန္႐ိုေသေသာသူျဖစ္၏။ ေမာင္းကြတ္ဘုရင္သည္ သာသနာေတာ္ သန္႔႐ွင္းေစရန္ႏွင္႔ ၀ိနည္းစည္းကမ္းမ်ားကို လိုက္နာေစရန္အတြက္ ထမယုတ္ေခၚ ေသာ ဓမၼယုတိၱဂိုဏ္းကို စတင္ တည္ေထာင္သည္။
ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ထိုင္းႏိုင္ငံ၌
(၁) ထမယုတ္ဂိုဏ္း ( ဓမၼယုတိၱဂိုဏ္း )
(၂) မဟာနီကိုင္ဂိုဏ္း ( မဟာနိကာယဂိုဏ္း )
ဟူ၍ ဂိုဏ္းႀကီး ၂ ဂိုဏ္း ျဖစ္ေပၚ လာေလသည္။
ထိုင္းလူမ်ဳိးတို႔သည္ လန္နာႏွင္႔ဆူခိုထိုင္း ၂ ႏိုင္ငံကို တည္ေထာင္ၿပီးသည္႔ေနာက္တြင္မူ ထိုင္းဘုရင္တို႔သည္ သီရိလကၤာႏိုင္ငံသို႔ ရဟန္းေတာ္မ်ားကို ေစလြတ္၍ ပညာသင္ယူေစခဲသည္။ သီရိလကၤာမွ ပညာတတ္ဆရာေတာ္မ်ားကိုလည္း ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ပင္႔ေဆာင္၍ ေထရ၀ါဒသာသနာေတာ္ကို ျပဳစုေစခဲ႔ၾကသည္။
ဤသို႔ေဆာင္႐ြက္ခဲ႔ၾကသျဖင္႔ ကေမၻာဒီးယားလက္ေအာက္ခံဘ၀က ခံယူခဲ႔ေသာ မဟာယာနႏွင္႔ ျဗာဟၼဏအယူ၀ါဒမ်ားမွာ တျဖည္းျဖည္း ျမဳပ္တိမ္ေမွးမိွန္သြားရသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေထရ၀ါဒကလႊမ္းမိုးလာၿပီး ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာသည္သာလွ်င္ ႏိုင္ငံေတာ္ဘာသာအျဖစ္သို႔ ေရာက္႐ွိလာေလသည္။
ခရစ္ႏွစ္ ၁၉ ရာစုအလယ္ပိုင္းတြင္ အုပ္စိုးေသာ ေမာင္းကြတ္ (Mongkyt)ဘုရင္သည္ ဘုန္းႀကီးေသာ မင္းတစ္ပါးျဖစ္သည္။ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာကိုလည္း အလြန္႐ိုေသေသာသူျဖစ္၏။ ေမာင္းကြတ္ဘုရင္သည္ သာသနာေတာ္ သန္႔႐ွင္းေစရန္ႏွင္႔ ၀ိနည္းစည္းကမ္းမ်ားကို လိုက္နာေစရန္အတြက္ ထမယုတ္ေခၚ ေသာ ဓမၼယုတိၱဂိုဏ္းကို စတင္ တည္ေထာင္သည္။
ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ထိုင္းႏိုင္ငံ၌
(၁) ထမယုတ္ဂိုဏ္း ( ဓမၼယုတိၱဂိုဏ္း )
(၂) မဟာနီကိုင္ဂိုဏ္း ( မဟာနိကာယဂိုဏ္း )
ဟူ၍ ဂိုဏ္းႀကီး ၂ ဂိုဏ္း ျဖစ္ေပၚ လာေလသည္။
ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံ ေထရ၀ါဒျဖစ္စဥ္
အင္ဒိုခ်ဳိင္းနားကြ်န္းဆြယ္ႀကီး သည္ ေအဒီ ၁ ရာစုေလာက္ကပင္ အိႏၵိယကုန္သည္မ်ား ကူးသန္းသြားလာရာ
ျဖစ္ခဲ႔သည္။ အင္ဒိုခ်ဳိင္းနားကို ေ႐ွးအခါက အာနံဟု ေခၚ ၾကသည္။ အိႏိၵယႏိုင္ငံမွ ပလႅ၀ါလူမ်ဳိးတို႔သည္
အာနံေဒသသို႔ ကုန္ေရာင္းကုန္၀ယ္ လာေရာက္ၾကသည္။ အခ်ဳိ႕ ပလႅ၀ါတို႔သည္ စမၸာ( Chanpa )အရပ္တြင္
အေျခခ်ကာ စူမၾတား ( သုမိတၱ )၊ ဂ်ာဗားႏွင္႔ အေ႐ွ႕အိႏိၵယကြ်န္းစုမ်ားသို႔ ကူးသန္းေနခဲ႔ၾကသည္။
ႏွစ္႐ွည္လာေသာအခါ စမၸာသည္ ကုန္သြယ္ဆိပ္ကမ္းျဖစ္၍ စည္ကားလာသည္။
ပထမဦးဆုံး စမၸာေဒသကို အုပ္စိုးေသာဘုရင္မွာ အိႏိၵယႏိုင္ငံ ပလႅ၀ါေနျပည္ေတာ္ ကန္ခ်ီမွ ျဗာဟၼဏအႏြယ္၀င္ ေကာ႑ညသည္ မင္းျပဳ၍ ဘိသိက္ခံေသာအခါ ပလႅ၀ါမင္းမ်ား ခံယူေသာဘဲြ႕အတိုင္း ၀ရမန္ ( Varman ) ဟူေသာ ဘြဲ႕ကိုခံယူသည္။ ထိုအခ်ိန္ကမင္းမ်ားသည္ ဟိႏၵဴဘာသာကို အဓိကအားျဖင္႔ ကိုးကြယ္ၾကသည္။ ေထရ၀ါဒမွ ခြဲထြက္ထားေသာ သဗၺတိၳ၀ါဒီဂိုဏ္းလည္း အနည္းအက်ဥ္း႐ွိသည္ဟုသိရသည္။
ကေမၻာဒီးယားေတာင္ပိုင္း၌ ဟိႏၵဴမင္းမ်ား အုပ္စိုးေနခ်ိန္တြင္ ေျမာက္ပိုင္းေဒသ၌မႈ ကမၻဴဇဟူေသာ လူမ်ဳိးမ်ားေနထိုင္ၾကသည္။ ထိုလူမ်ုဳိးတို႔သည္ ေအဒီ ၄၃၅ ခုႏွစ္တြင္ ကေမၻာဇႏိုင္ငံကို ထူေထာင္ၾကသည္။ ကေမၻာဇမင္းမ်ားသည္ မိမိတို႔၏နယ္တြင္ ဗုဒၶသာသနာ႔အေဆာက္အအုံမ်ားကို ေဆာက္လုပ္ၾက၏။ ေစတီပုထိုးတို႔ကို တည္ထားၾက၏။ ဗုဒၶဘာသာကို စုမၾတာကြ်န္း၊ သီရိ၀ိဇယႏိုင္ငံမွ ရယူကိုးကြယ္ၾကသည္။
ေအဒီ ၉ ရာစုတြင္ ဇယ၀ရမန္ (Jaya Varman )မင္းသည္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံတြင္ အင္ေကာအမည္႐ွိေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္ကို တည္ေဆာက္သည္။ အင္ေကာ အဓိပၸာယ္မွာ မင္းေနျပည္ျဖစ္သည္။ အင္ေကာေနျပည္ေတာ္၌ အင္ေကာ၀ပ္ေခၚ ဘုရားေက်ာင္းႀကီးကိုလည္း ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားစြာ ေဆာက္လုပ္၏။ ထိုေက်ာင္းႀကီးသည္ ကမၻာ႔အံ႔ဖြယ္မ်ားအနက္ တစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ အင္ေကာဘုရင္တို႔သည္ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္မ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာကိုလည္း အားေပးခ်ီးေျမႇာက္ခဲ႔ၾကသည္။
သတၱမ ဇယ၀ရမန္ႏွင္႔ ဗုဒၶဘာသာ
ေအဒီ ၁၁ ရာစုခန္႔တြင္မူ ဗုဒၶဘာသာကို ၾကည္ညိဳကိုးကြယ္ေသာမင္းမ်ား ေပၚ ေပါက္လာသည္။ ထိုအခ်ိန္က ဗုဒၶဘာသာမွာ မဟာယာနဗုဒၶဘာသာျဖစ္၏။
ဗုဒၶဘာသာကို အားေပးေသာ မင္းမ်ားအနက္ သတၱမေျမာက္ ဇယ၀ရမန္မင္းသည္ အႀကီးက်ယ္ဆုံး အားေပးေသာ မင္းတစ္ပါးျဖစ္သည္။ ထိုမင္းသည္ အျခားႏိုင္ငံေတာ္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကိ ုလည္း စြမ္းစြမ္းတမံ
ေဆာင္႐ြက္သည္။ အင္ေကာၿမိဳ႕ေတာ္သစ္ကို ၁၂ ရာစု အတြင္း၌ တည္ေဆာက္ခဲ႔သသည္။ အင္ေကာၿမိဳ႕ေတာ္သစ္ကို
အလ်ား ၂ မိုင္၊ အနံ ၂ မိုင္ က်ယ္၀န္းေသာ စတုရန္းပုံျဖင္႔ တိက်စြာေဆာက္လုပ္ထား၏။ ၿမိဳ႕ေတာ္အလည္ဗဟိုတြင္
ဘာယြန္အမည္႐ွိ ဗုဒၶဘာသာေက်ာင္းႀကီးကိုလည္း တည္ေဆာက္သည္။ ဘာယြန္ေက်ာင္းႀကီးသည္ ေပေပါင္း
၁၃၀ ျမင္႔သည္။ ၀ရမန္မင္းသည္ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးကို အႏုပညာလက္ရာမ်ားစြာျဖင့္ ျခယ္မႈန္းတည္ေဆာက္သည္။
ေက်ာင္းေတာ္၏ ဗဟိုေမွ်ာ္စဥ္ႀကီးတြင္ ဥာဏ္ေတာ္ ၁၀၂ ေပ႐ွိ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ႀကီးကို ထုလုပ္ပူေဇာ္ထားခဲ႔ေလသည္။
၀ရမန္မင္းသည္ နန္းစံၿပီးေနာက္ ၅ ႏွစ္အၾကာတြင္ တာပ႐ြန္ေခၚ ေက်ာင္းတိုက္ႀကီးကိုလည္း တည္ေဆာက္ခဲ႔သည္။ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးမွာ မိဘုရားႀကီး၏ မယ္ေတာ္အတြက္ ရည္စူး၍ ေဆာက္လုပ္ခဲ႔ျခင္းျဖစ္ေပသည္။ တာပ႐ြန္ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး ေဆာက္လုပ္ရန္အတြက္ေက်း႐ြာေပါင္း ၃၁၄၀ မွ ႐ြာသူ႐ြာသားေပါင္း ၇၉၃၆၅ ေယာက္ကို အလုပ္တာ၀န္ ေပးခဲ႔သည္ဟု ဆိုပါသည္။ ထိုေက်ာင္းတိုက္ႀကီး၌
ဆရာေတာ္ႀကီးေပါင္း ၁၈ ပါး
ရဟန္းေတာ္ေပါင္း ၂၇၄၀ ပါး
သာမေဏေပါင္း ၂၂၀၂ ပါး သီတင္းသုံးေနထိုင္ၾကသည္။
ေအဒီ ၁၂၀၀ ခုေလာက္မွာပင္ ၀ရမန္မင္းဆက္လည္း ကုန္ဆုံးခဲ႔ပါသည္။ ေအဒီ ၁၂ ရာစုေလာက္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ရဟန္းတစ္ပါးသည္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံသို႔ ၾကြေရာက္၍ ေထရ၀ါဒဗုဒၶသာသနာကို ေဟာၾကားျဖန္႔ျဖဴးခဲ႔သည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ကေမၻာဒီးယားဘုရင္တို႔သည္ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာကို ႏွစ္ၿခိဳက္ၾကသျဖင္႔ အားေပးကူညီခဲ႔ၾကသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေထရ၀ါဒသာသနာ ျပန္႔ပြားလာရာ ၁၃ ရာစု ကုန္ခ်ိန္၌ မဟာယာနႏွင္႔ ဟိႏၵဴဘာသာတို႔ ေပ်ာက္ကြယ္သြားရ၏။
၁၄ ရာစုေလာက္တြင္ သီရိလကၤာ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာႏွင္႔ လည္းေကာင္း ထိုင္းႏိုင္ငံ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာတို႔ႏွင္႔လည္းေကာင္း ဆက္သြယ္မိၾကသည္။ ထိုမွ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေထရ၀ါဒသာ အေျခခိုင္၍ တည္တံ႔လာခဲ႔သည္။
ယခုအခ်ိန္တြင္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံ၌ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာသည္ ေနမင္းပမာ လမင္းအလား ထင္႐ွားေနေလသည္။
ေလာႏိုင္ငံ ေထရ၀ါဒျဖစ္စဥ္
ပထမဦးဆုံး စမၸာေဒသကို အုပ္စိုးေသာဘုရင္မွာ အိႏိၵယႏိုင္ငံ ပလႅ၀ါေနျပည္ေတာ္ ကန္ခ်ီမွ ျဗာဟၼဏအႏြယ္၀င္ ေကာ႑ညသည္ မင္းျပဳ၍ ဘိသိက္ခံေသာအခါ ပလႅ၀ါမင္းမ်ား ခံယူေသာဘဲြ႕အတိုင္း ၀ရမန္ ( Varman ) ဟူေသာ ဘြဲ႕ကိုခံယူသည္။ ထိုအခ်ိန္ကမင္းမ်ားသည္ ဟိႏၵဴဘာသာကို အဓိကအားျဖင္႔ ကိုးကြယ္ၾကသည္။ ေထရ၀ါဒမွ ခြဲထြက္ထားေသာ သဗၺတိၳ၀ါဒီဂိုဏ္းလည္း အနည္းအက်ဥ္း႐ွိသည္ဟုသိရသည္။
ကေမၻာဒီးယားေတာင္ပိုင္း၌ ဟိႏၵဴမင္းမ်ား အုပ္စိုးေနခ်ိန္တြင္ ေျမာက္ပိုင္းေဒသ၌မႈ ကမၻဴဇဟူေသာ လူမ်ဳိးမ်ားေနထိုင္ၾကသည္။ ထိုလူမ်ုဳိးတို႔သည္ ေအဒီ ၄၃၅ ခုႏွစ္တြင္ ကေမၻာဇႏိုင္ငံကို ထူေထာင္ၾကသည္။ ကေမၻာဇမင္းမ်ားသည္ မိမိတို႔၏နယ္တြင္ ဗုဒၶသာသနာ႔အေဆာက္အအုံမ်ားကို ေဆာက္လုပ္ၾက၏။ ေစတီပုထိုးတို႔ကို တည္ထားၾက၏။ ဗုဒၶဘာသာကို စုမၾတာကြ်န္း၊ သီရိ၀ိဇယႏိုင္ငံမွ ရယူကိုးကြယ္ၾကသည္။
ေအဒီ ၉ ရာစုတြင္ ဇယ၀ရမန္ (Jaya Varman )မင္းသည္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံတြင္ အင္ေကာအမည္႐ွိေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္ကို တည္ေဆာက္သည္။ အင္ေကာ အဓိပၸာယ္မွာ မင္းေနျပည္ျဖစ္သည္။ အင္ေကာေနျပည္ေတာ္၌ အင္ေကာ၀ပ္ေခၚ ဘုရားေက်ာင္းႀကီးကိုလည္း ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားစြာ ေဆာက္လုပ္၏။ ထိုေက်ာင္းႀကီးသည္ ကမၻာ႔အံ႔ဖြယ္မ်ားအနက္ တစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ အင္ေကာဘုရင္တို႔သည္ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္မ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာကိုလည္း အားေပးခ်ီးေျမႇာက္ခဲ႔ၾကသည္။
သတၱမ ဇယ၀ရမန္ႏွင္႔ ဗုဒၶဘာသာ
ေအဒီ ၁၁ ရာစုခန္႔တြင္မူ ဗုဒၶဘာသာကို ၾကည္ညိဳကိုးကြယ္ေသာမင္းမ်ား ေပၚ ေပါက္လာသည္။ ထိုအခ်ိန္က ဗုဒၶဘာသာမွာ မဟာယာနဗုဒၶဘာသာျဖစ္၏။
ဗုဒၶဘာသာကို အားေပးေသာ မင္းမ်ားအနက္ သတၱမေျမာက္ ဇယ၀ရမန္မင္းသည္ အႀကီးက်ယ္ဆုံး အားေပးေသာ မင္းတစ္ပါးျဖစ္သည္။ ထိုမင္းသည္ အျခားႏိုင္ငံေတာ္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကိ
၀ရမန္မင္းသည္ နန္းစံၿပီးေနာက္ ၅ ႏွစ္အၾကာတြင္ တာပ႐ြန္ေခၚ ေက်ာင္းတိုက္ႀကီးကိုလည္း တည္ေဆာက္ခဲ႔သည္။ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးမွာ မိဘုရားႀကီး၏ မယ္ေတာ္အတြက္ ရည္စူး၍ ေဆာက္လုပ္ခဲ႔ျခင္းျဖစ္ေပသည္။ တာပ႐ြန္ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး ေဆာက္လုပ္ရန္အတြက္ေက်း႐ြာေပါင္း ၃၁၄၀ မွ ႐ြာသူ႐ြာသားေပါင္း ၇၉၃၆၅ ေယာက္ကို အလုပ္တာ၀န္ ေပးခဲ႔သည္ဟု ဆိုပါသည္။ ထိုေက်ာင္းတိုက္ႀကီး၌
ဆရာေတာ္ႀကီးေပါင္း ၁၈ ပါး
ရဟန္းေတာ္ေပါင္း ၂၇၄၀ ပါး
သာမေဏေပါင္း ၂၂၀၂ ပါး သီတင္းသုံးေနထိုင္ၾကသည္။
ေအဒီ ၁၂၀၀ ခုေလာက္မွာပင္ ၀ရမန္မင္းဆက္လည္း ကုန္ဆုံးခဲ႔ပါသည္။ ေအဒီ ၁၂ ရာစုေလာက္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ရဟန္းတစ္ပါးသည္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံသို႔ ၾကြေရာက္၍ ေထရ၀ါဒဗုဒၶသာသနာကို ေဟာၾကားျဖန္႔ျဖဴးခဲ႔သည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ကေမၻာဒီးယားဘုရင္တို႔သည္ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာကို ႏွစ္ၿခိဳက္ၾကသျဖင္႔ အားေပးကူညီခဲ႔ၾကသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေထရ၀ါဒသာသနာ ျပန္႔ပြားလာရာ ၁၃ ရာစု ကုန္ခ်ိန္၌ မဟာယာနႏွင္႔ ဟိႏၵဴဘာသာတို႔ ေပ်ာက္ကြယ္သြားရ၏။
၁၄ ရာစုေလာက္တြင္ သီရိလကၤာ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာႏွင္႔ လည္းေကာင္း ထိုင္းႏိုင္ငံ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာတို႔ႏွင္႔လည္းေကာင္း ဆက္သြယ္မိၾကသည္။ ထိုမွ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေထရ၀ါဒသာ အေျခခိုင္၍ တည္တံ႔လာခဲ႔သည္။
ယခုအခ်ိန္တြင္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံ၌ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာသည္ ေနမင္းပမာ လမင္းအလား ထင္႐ွားေနေလသည္။
ေလာႏိုင္ငံ ေထရ၀ါဒျဖစ္စဥ္
ေလာ ( လာအို )ႏိုင္ငံသည္ ၁၄ ရာစုေရာက္မွ သီျခားႏိုင္ငံေပၚ ေပါက္လာျခင္းျခစ္သည္။ ေလာႏိုင္ငံျဖစ္ေပၚ
လာေရးအတြက္ ခမာတို႔က အကူအညီေပးခဲၾကရသည္။ ေလာႏိုင္ငံတြင္ အေစာပိုင္းကာလမ်ားက မဟာယာနဗုဒၶဘာသာလည္း
ထြန္းကားခဲ႔ဘူးသည္။ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာကိုမူ ခမာ( ကေမၻာဒီးယား )ႏွင္႔ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔မွတစ္ဆင္႔
ရ႐ွိခဲ႔သည္ဟု ဆိုေပသည္။
ေလာႏိုင္ငံဘုရင္တို႔သည္ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာကို အားေပးခ်ီးေျမႇာက္ခဲ႔သျဖင္႔ ၁၄ ရာစုေက်ာ္ ကာလကပင္ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာကို နိုင္ငံေတာ္ဘာသာအျဖစ္ ေၾကညာႏိုင္ခဲ႔သည္။ ေလာႏိုင္ငံသည္ ကြန္ျမဴနစ္မ်ား အုပ္စိုးေသာ ကာလ၌လည္း ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာမွာ ယိုင္လဲျပိဳကြဲျခင္းမ႐ွိဘဲ တည္တံ႔ျမဲတည္တံ႔ေနခဲ႔သည္။
ဗုဒၶဘာသာအ႐ွိန္အ၀ါ က်ဆုံးျခင္းမ႐ွိဘဲ ပို၍ပင္ တိုးတက္ေနသည္ဟု ဆိုရေပမည္။
ယခုအခ်ိန္တြင္ ေလာႏိုင္ငံ႐ွိ လူဦးေရ ၉၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ျဖစ္ေနၾကေလသည္။
အထက္ပါအေျကာင္းအရာမ်ားကို က်မဖတ္ျပီးသည္ေနာက္ လိုအပ္ေသာ ၊ သိရွိသင္႕ေသာအေျကာင္းတရားမ်ားကိ ုသိရွိလိုက္ရသည္႕အတြက္၊..စိတ္မွ ာလြန္စြာမွာဘဲျကည္နဴးျခင္းကို ရရွိလိုက္ပါတယ္။
ဓမၼမိတ္ေဆြမ်ား၊သူငယ္ခ်င္းမ်ား၊ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္မ်ားလဲ ျကည္နူးျကပါေစလို႕ဆနၵျပုလိုက္ပါ တယ္ရွင္..။
ဤကုသိုလ္၏အဖို႕ဘာဂကိုေက်းဇူးအား ျဖင္႕ျကီးမားျကကုန္ေသာအမိအဖ ၊ဆရားသမား၊
ထမင္းတဆုပ္ေရတမွဴတ္မွ်ပင္ေကြ်းေ မြးခဲ႕ေသာေက်းဇူးရွင္မ်ား၊(၃၁) ဘံု၌က်င္လည္ေနျကကုန္ေသာေ၀ေနယ် သတၱ၀ါအနနၱတို႕အားလံုးနင္႕ေ၀ယ်ာေ ၀စၥေဆာင္ရြက္ေပးျကကုန္ေသာသူမ်ား အားလံုးအား.အမွ်..အမွ်..အမွ်
ေပးေ၀ပါကုန္၏။
ေလာႏိုင္ငံဘုရင္တို႔သည္ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာကို အားေပးခ်ီးေျမႇာက္ခဲ႔သျဖင္႔ ၁၄ ရာစုေက်ာ္ ကာလကပင္ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာကို နိုင္ငံေတာ္ဘာသာအျဖစ္ ေၾကညာႏိုင္ခဲ႔သည္။ ေလာႏိုင္ငံသည္ ကြန္ျမဴနစ္မ်ား အုပ္စိုးေသာ ကာလ၌လည္း ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာမွာ ယိုင္လဲျပိဳကြဲျခင္းမ႐ွိဘဲ တည္တံ႔ျမဲတည္တံ႔ေနခဲ႔သည္။
ဗုဒၶဘာသာအ႐ွိန္အ၀ါ က်ဆုံးျခင္းမ႐ွိဘဲ ပို၍ပင္ တိုးတက္ေနသည္ဟု ဆိုရေပမည္။
ယခုအခ်ိန္တြင္ ေလာႏိုင္ငံ႐ွိ လူဦးေရ ၉၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ျဖစ္ေနၾကေလသည္။
အထက္ပါအေျကာင္းအရာမ်ားကို က်မဖတ္ျပီးသည္ေနာက္ လိုအပ္ေသာ ၊ သိရွိသင္႕ေသာအေျကာင္းတရားမ်ားကိ
ဓမၼမိတ္ေဆြမ်ား၊သူငယ္ခ်င္းမ်ား၊
ဤကုသိုလ္၏အဖို႕ဘာဂကိုေက်းဇူးအား
ထမင္းတဆုပ္ေရတမွဴတ္မွ်ပင္ေကြ်းေ
ျမတ္ဗုဒၶ၏
ဓမၼအႏွစ္၊ တရားစစ္တုိ႔
ႏြမ္းညစ္ေသးသိမ္၊ မေမွးမွန္ခင္
အလိမ္အညာ၊ မွားမိစၦာတုိ႔
မ်ားစြာေထာင္ေသာင္း၊ အားမေကာင္းခင္
ဘက္ေပါင္းစုံမွ၊ နည္းလမ္းခ်၍
၀ါဒမွားယြင္း၊ အမုိက္သင္းကုိ
ပယ္ရွင္းေခ်မႈန္း၊ ပေပ်ာက္သုဥ္းဖုိ႔
အားလုံးတာ၀န္ရွိသည္တကား။ ။
(အမွတ္ ၇၃၊ ဓမၼရံသီမဂၢဇင္း၊ ခ်မ္းေျမ႕သာရ၏ ကဗ်ာမွ )
ဓမၼအႏွစ္၊ တရားစစ္တုိ႔
ႏြမ္းညစ္ေသးသိမ္၊ မေမွးမွန္ခင္
အလိမ္အညာ၊ မွားမိစၦာတုိ႔
မ်ားစြာေထာင္ေသာင္း၊ အားမေကာင္းခင္
ဘက္ေပါင္းစုံမွ၊ နည္းလမ္းခ်၍
၀ါဒမွားယြင္း၊ အမုိက္သင္းကုိ
ပယ္ရွင္းေခ်မႈန္း၊ ပေပ်ာက္သုဥ္းဖုိ႔
အားလုံးတာ၀န္ရွိသည္တကား။ ။
(အမွတ္ ၇၃၊ ဓမၼရံသီမဂၢဇင္း၊ ခ်မ္းေျမ႕သာရ၏ ကဗ်ာမွ )
ျကည္နူးျကပါေစ
၏ခင္မိုးညို
၏ခင္မိုးညို

